Gratis tolken als verdienmodel: de Antwerpse belastingbetaler draait op voor falend integratiebeleid
Uit een schriftelijke vraag van Vlaams Belang-gemeenteraadslid Anke Van dermeersch blijkt dat de stad Antwerpen sinds 2020 maar liefst 1.157.705,86 euro aan belastinggeld besteedde aan (gratis) sociaal tolken voor anderstaligen binnen de stedelijke dienstverlening. Jaarlijks gaat het om ruim 500.000 euro, volledig betaald door de stad, zonder structurele terugvordering bij de eindgebruiker en zonder afdwingbare verplichting tot het leren van het Nederlands. Vlaams Belang Antwerpen stelt zich ernstige vragen bij deze praktijk die volgens de partij leidt tot een structurele afhankelijkheid, een ontmoedigend signaal voor integratie en een onverantwoord gebruik van belastinggeld.
Uit het antwoord van N-VA-schepen Nabilla Ait Daoud blijkt dat duizenden tolkopdrachten werden uitgevoerd voor onder meer de sociale diensten, politie, kinderopvang en welzijnsinstellingen. In totaal gaat het om bijna 5.000 gratis tolkopdrachten sinds 2020, voornamelijk in talen als Arabisch, Turks, Russisch en Pashtoe. De stad neemt deze kosten integraal op zich voor haar eigen diensten en dochterbedrijven, terwijl geen enkele euro wordt doorgerekend aan de betrokken cliënten.
Volgens Anke Van dermeersch is dit beleid fundamenteel verkeerd: “Wie jarenlang in Antwerpen woont en systematisch gratis tolken krijgt, wordt niet aangemoedigd om Nederlands te leren. Integendeel: de stad bevestigt dat het perfect mogelijk is om hier te leven, werken en sociale voordelen te krijgen zonder onze taal te spreken. Dat is een ramp voor integratie én sociale cohesie.”
Vlaams Belang Antwerpen wijst erop dat Atlas, het stedelijk agentschap dat de tolkdiensten organiseert, zelf erkent dat taalverwerving cruciaal is, maar tegelijk niet systematisch opvolgt of cliënten effectief Nederlands leren. De verantwoordelijkheid wordt doorgeschoven naar individuele diensten, zonder duidelijke resultaatsverbintenissen of sancties.
Daarnaast hekelt Vlaams Belang Antwerpen het gebrek aan kostenbewustzijn. Terwijl Antwerpen geconfronteerd wordt met budgettaire uitdagingen, blijft de stad jaarlijks grote sommen uitgeven aan tolken, inclusief sterk stijgende kosten voor de Vlaamse Tolkentelefoon. “Dit is geen sociaal beleid, dit is financieel wanbeheer”, aldus Van dermeersch. “De Antwerpse belastingbetaler betaalt, terwijl de rekening nooit bij de gebruiker terechtkomt.”
Vlaams Belang Antwerpen pleit daarom voor een strikte beperking van gratis tolkgebruik, een tijdelijke en afbouwende inzet en een verplichte koppeling aan actieve taalverwerving Nederlands. Wie weigert inspanningen te leveren, mag niet blijven rekenen op kosteloze ondersteuning. “Integratie is geen recht zonder plichten”, besluit Van dermeersch. “Wie in Antwerpen wil leven, moet onze taal leren. Gratis tolken mogen geen structurele vervanging zijn van integratie.”
BIJLAGE: beantwoorde schriftelijke vraag 499, Inzet (gratis) tolken voor anderstaligen, van gemeenteraadslid Anke Van dermeersch
